Rozbicie dzielnicowe
Po śmierci Bolesława Krzywoustego (1138) Polska została podzielona na trzy dzielnice; synowie jego: Władysław II, Bolesław Kędzierzawy i Mieszko wdali się w walki domowe, które skończyły się wypędzeniem Władysława z kraju. Ujął się za nim cesarz Konrad III, ale nie zdołał w roku 1146 przekroczyć rzeki Odry. Dopiero w roku 1157 cesarz Fryderyk Rudobrody, zmobilizowawszy wszystkie siły Niemiec i Czech, przełamał linie obrony na Odrze i stanął pod Poznaniem. Bolesław Kędzierzawy, princeps książąt polskich, poprosił o pokój i uznał zwierzchnictwo niemieckie. Jednakże po wyjściu wojsk niemieckich z kraju wszystko wróciło do poprzedniego stanu. W drugiej połowie XII wieku Niemcy jeszcze kilka razy próbowali wymusić posłuch dla swoich zwierzchnich aspiracji, były to jednak sukcesy przejściowe, nie wywierające bezpośredniego wpływu na granicę kraju.Opór na granicy własnej nie zdołał jednak powstrzymać dalszego rozkładu słowiańskiego przedpola między Łabą i Odrą. W latach 1127-1167 hrabiowie sascy opanowali kraj Obodrytów, spychając rodzimych książąt na wschodnie peryferie ich kraju. Ostatni niezależny władca wielecki, książę Stodoran, Przybysław-Henryk poddał swoje księstewko margrabiemu północnemu, Albrechtowi Niedźwiedziowi, który mimo oporu księcia kopanickiego Jaksy w roku 1157 ostatecznie opanował Brennę.
Granice Polski .